Wednesday, May 11, 2011

60 - તજ

..
60 -તજ- પરિચય :
તજ એ એક તેજાનો છે. પ્રત્‍યેક ઘરમાં અવારનવાર તેનો જુદો જુદો ઉપયોગ થતો હોય છે. તજ એ ‘તજ’ ના જ નામથી ઓળખાતા ઝાડની છાલ છે. પાતળી તજ સારી ગણાય છે.
ગુણધર્મ :
તજ તીખી, મીઠી, કંઠને સુધારનાર, લઘુ, રુક્ષ, સહેજ કડવી, કિંચિત્ ગરમ અને પિત્તકર છે. તે કફ, વાયુ, હેડકી, ઉધરસ, ઊલટી, હ્રદયરોગ, ખરજ, આમ, પીનસ (નાકમાં થતો એક રોગ), ધાતુવર્ધક, સ્‍તંભક, તૃષાશામક અને મુખદોષનાશક છે. તે ઉપરાંત ગર્ભાશયની ઉત્તેજક અને સંકોચક હોવાથી સુવાવડ પછી લેવાથી ગર્ભાશયને દરેક પ્રકારે સામાન્‍ય બનાવે છે. તે દરેક પ્રકારના તાવને મટાડી શરીરને દોષમુકત કરે છે. તે સિવાય હ્રદય માટે પણ તે હિતકારી અને ઉતેજક છે. તે હ્રદયની દુર્બળતા દૂર કરી તેને મજબૂત બનાવે છે.
ઉપયોગ :
(૧) દુખતા દાંત ઉપર : તજના તેલનાં થોડાં ટીપાં પોલ (રૂ) પર લઇ તે પોલ દિવસમાં બે-ત્રણ વાર લગાડવું.
(૨) શરદી ઉપર : તજ, મરી અને આદુના રસમાં તજ અને મરીનું ચૂર્ણ નાખી તે રસ દિવસમાં બે વખત પીવો.
(૩) અલ્‍પ માત્રામાં તેનું સેવન કરવાથી તે વીર્યવર્ધક અને વાજીકર સાબિત થાય છે, પરંતુ વધુ માત્રામાં લેવાથી વીર્યનાશક અને નપુંસકતા લાવનાર હોઇ સમજીને તેનો ઉપયોગ કરવો.
(૪) થોડા પ્રમાણમાં લેવાથી હ્રદય માટે ઉત્તેજક અને પૌષ્ટિક હોવાથી તે હ્રદયને મજબૂત બનાવે છે.
(૫) થોડા પ્રમાણમાં લેવાથી અનિદ્રાની તકલીફ મટે છે.
(૬) થોડા પ્રમાણમાં લેવાથી પેટનું શૂળ મટે છે.
(૭) તજનો ઉકાળો પીવાથી ઊલટીની તકલીફ મટે છે.
(૮) તજ સ્‍ત્રીઓની માસિક તકલીફમાં ઉપયોગી છે. ગર્ભાશયનું શોધન કરી તેનું ફરીથી વ્‍યવસ્થિત સંકોચન કરવામાં તજ મદદરૂપ થાય છે.

No comments:

Post a Comment